ฟันคุดคืออะไร

ฟันคุด คือ ฟันที่ขึ้นไม่ได้หรือขึ้นได้เพียงบางส่วน เพราะติดฟันข้างเคียงหรืออาจฝังอยู่ในกระดูกขากรรไกร มักได้แก่ฟันกรามใหญ่ซี่ที่ 3 (อยู่หลังสุด )

โดยทั่วไป มักจะพบว่าฟันกรามใหญ่ซี่ที่ 1 ขึ้นเมื่ออายุ 6ปี และซี่ที่ 2 จะขึ้นเมื่ออายุ 11-12 ปี ส่วนกรามใหญ่ซี่ที่ 3 นั้น อาจจะมีหรือไม่มีในบางคนก็ได้ ในคนที่ไม่มีนั้นอาจจะขึ้นได้โดยสะดวกหรืออาจจะติดกับฟันข้างเคียงขึ้นไม่ได้เนื่องจากเนื้อที่ไม่พอเพียงในการขึ้นของฟัน หรือขากรรไกรเล็กเกินไป ฯลฯ

จะทราบได้อย่างไรว่ามีฟันคุด

  1. สังเกตเนื้อเยื่อบริเวณหลังของฟันซี่สุดท้าย ที่อยู่ข้างๆแก้มมีการเปลี่ยนแปลง อาจจะบวมโต แดง กดแล้วเจ็บ อาจปวดด้วย ถ้าเป็นมากอาจจะอ้าปากไม่ขึ้น เคี้ยวและกลืนอาหารลำบาก
  2. ไม่เห็นความผิดปรกติ แต่ทราบโดยดูจากอายุ โดยทั่วไปจะขึ้นเมื่ออายุ 17-25 ปี จึงต้องถ่าย X-ray เพื่อจะได้ทราบว่าฟันซี่นี้อยู่หรือไม่ และถ้ามี ฟันนี้วางตัวอยู่ในลักษณะที่ผิดปรกติหรือไม่

การรักษา

ถ้ามีฟันคุดไม่ควรเก็บไว้เลยควรถอดออก แต่ถ้าทั้งนี้ถ้าเป็นผู้สูงอายุและไม่เคยมีอาการใดๆ มาก่อนเลยก็ไม่จำเป็นต้องเอาออก จะเห็นว่าการเก็บฟันคุดไว้อาจจะเกิดอันตรายต่อตัวเองได้ นอกจากนี้แม้ว่าฟันคู่ล่างของฟันคุดด้วย ก็ควรถอนออกด้วยเมื่อถอนฟันคุดออกแล้ว เพราะฟันซี่นั้นไม่มีประโยชน์ทำความสะอาดยาก เมื่อทิ้งไว้นานๆ มันอาจจะยื่นยาวมาสบกระแทกเหงือกตรงข้าม ทำให้อักเสบได้

ผลเสียของฟันคุด

กรณีฟันขึ้นแล้ว ทำให้

1. ฟันซี่นั้นผุ เพราะทำความสะอาดไม่ทั่วถึง

2. ทำให้ฟันข้างเคียงไปด้วย

3. ทำให้เหงือกอักเสบ เนื่องจากเป็นที่สะสมแผ่นคราบจุลินทรีย์

4. ถ้าผุจนกระทั่งโพรงประสาทอักเสบ อาจเกิดอาการเจ็บปวดไปยังบริเวณอื่นได้

กรณีฟันนั้นยังไม่ขึ้น

  1. ถ้าขากรรไกรเจริญไม่ดี อาจทำให้เกิดการซ้อนเกของฟันหน้าได้
  2. ถ้าขณะที่ฟันซี่นี้กำลังขึ้น อาจทำให้ฟันข้างเคียงเก
  3. แรงดันจากการขึ้นของฟัน ทำให้เกิดความเจ็บปวดไปยังบริเวณอื่น เช่น ปวดหู มีการบวมของเหงือกลามมาถึงฟันหน้า เป็นต้น
  4. อาจกระตุ้นให้เกิดถุงน้ำ รอบฟันซี่ที่คุดอยู่ และอาจกลายเป็นเนื้องอกได้
  5. ฟันซี่ที่คุดมักมีเหงือกปิด ทำให้มองไม่เห็น เมื่อมีการติดเชื้อแล้วทำให้เกิดการอักเสบและเกิดถุงหนองรอบๆฟัน ซึ่งพบได้บ่อยที่สุด ทำให้อ้าปากไม่ได้
  6. บริเวณที่มีฟันคุด เป็นจุดอ่อน ทำให้เกิดขากรรไกรหักได้ง่าย
  7. การถอนฟันคุดเมื่ออายุมากแล้ว จะทำได้ค่อนข้างยาก และมีอาการแทรกซ้อนมาก